تبلیغات
قدما - سیاه مشق میرزا رضا كلهر

قدما
آثار خوشنویسان بزرگ ایران
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 8 مهر 1389 توسط هاشم شامحمدی

قدما

برای دیدن اثر در اندازه بزرگتر كلیك كنید

 

       بیوگرافی و زندگینامه میرزا رضا كلهر در ادامه مطلب

 

زندگینامه كلهر

میرزا رضا کلهر فرزند رحیم بیك ، در سال 1245 هجری قمری ، در منطقه كلهر كرمانشاه به دنیا آمد . در آغازجوانی به مقتضای ایلی به سواری و تیراندازی متمایل گشت ، اما بعد ها به خوشنویسی روی آوردو به تهران رهسپار شد و نزد « میرزا محمد خوانساری » تعلیم خط گرفت . كلهر به سرعت از استادش پیشی گرفت و ناگزیر خطوط به جا مانده از میر عماد را سرمشق قرار داد. وقتی كه آوازه او در افواه مردم پیچید ، ناصرالدین شاه قاجار او را دعوت نمود و مدتی به شاگردی نزدكلهر مشق خط نمود. علاقه شاه به وی هیچگاه باعث نگردید به درآمد دربار متكی گردد و با حقوق اندكی كه از راه كتابت دریافت می داشت روزگار خود را می گذراند.......

یكی از مسائل مهم دوران كودكی میرزا رضا كلهر ، جنگها و برخوردهای قبیلگی و طایفه ای بود . در یكی از همین جنگها زخمی بركلهر وارد شد و باعث كم شنوایی او تا آخر عمر گردید .   اوضاع اجتماعی و شرایط زندگی : میرزا رضا كلهر بر اساس نظام ایلی ، از سن ده دوازده سالگی به آموختن فنون رزمی و سوار كاری پرداخت و جسم خام را در بوته ممارست آماده نمود .   تحصیلات رسمی و حرفه ای : از آنجایی كه همه قبیله كلهر عالمان دین و شعر بودند از روی میل و قریحه شخصی به مشق خط رغبت یافت و پس از چند مشقی در نزد خوشنویسان ایل كه همه از بنی اعمام او بودند ، به دلیل اغنا نشدن از این فراگیری ، راهی تهران شد . وی در خط نوآموز مكتب استاد میرزا محمد خوانساری كه او نیز شاگرد محمد مهدی تهرانی بوده است تعلیم خط گرفت . پس از آن به اصفهان رفت و از روی خطوط و كتیبه های میرعماد در تكیه میرفندرسكی به مشق پرداخت .   خاطرات و وقایع تحصیل : از حالات منحصر به فرد میرزا رضا كلهر این بوده است كه وقتی به نوشتن می پرداخت یك روز فقط در تمرین یكی از حروف الفبا همچون ح - ف - ل- ن- ی می پرداخت و در پایان روز از میان آن همه تمرین یك یا چند كلمه را كه نظر مشكل پسند او را جلب می كرد انتخاب و نگهداری می نمود . میرزا رضا كلهر پس از استفاده از محضر اساتید تهران ، با شنیدن این موضوع كه در قزوین بر سر درب حمامی ، قطعه ای از میر عماد وجود دارد عزم آن دیاركرد و از روی آن نكته ها آموخت و مشق ها كرد .   استادان و مربیان : كلهر خط را ابتدا در نزد خوشنویسان ایل كه همه ازبنی اعمام او بودند آموخت سپس به نزد میرزا محمد خوانساری رسید و از محضر این استاد استفاده نمود .   از وقایع و رویدادهای بوقوع پیوسته در دوران میانسالی میرزا رضا كلهر ، می توان احضار وی از سوی ناصرالدین شاه را نام برد : « چون صیت شهرت میرزا رضا كلهر به سمع ناصرالدین شاه رسید وی را احضار و نوازش نمود و به قولی اندكی هم نزد او مشق كرد و شاه اراده نمودوی را در وزارت انطباعات بكار گمارد از آنجا كه مردی آزاده و بلند همت بود به واسطه استغنای طبعی كه داشت قبول نكرد .»  كلهر همراه با جنبش زمان خود همگام با رهبران نهضت های عقیدتی محضر خود را محفل انتقاد مستقیم از حكومت استبدادی و عادات و رفتار نكوهیده دولتمردان قرار داد . عبد الله مستوفی یكی از شاگردان كلهر چنین می گوید : « در مجلس مشق خود از سیاست حرف می زد و از رفتار حكومت بدون هیچ پرده پوشی آنچه را مخالف تصور می نمود نقادی می كرد ، بزرگترین گناه میرزا یوسف صدراعظم ، در نظر میرزا درویش بازی او بود ، از امین السلطان بی اندازه مزمت می كرد و مثل همه كرمانشاهی ها كه كلمه قربان را در موارد محبت و یگانگی بیشتر از احترام به كار می برند به ما می گفت قربان ! اتمام عادات زشت ناصرالدین شاه كه در این اواخر از او به ظهور می رسد ، از رویه ای است كه این مرد و پدرش به او آموخته اند ، مخصوصا خیلی از پول دادن بلاعوض امین السلطان به این و آن نقادی كرده و می گفت قربان این مرد همه این كشور را گدا كرد . »   میرزا رضا كلهر در روز جمعه بیست و پنجم محرم الحرام سال 1310 در سن 65 سالگی به مرض وبای عام تهران در گذشت .    كلهر از راه خط نویسی و حق الكتابه مختصر درآمدی داشت و از آن راه زندگی می كرد . اگرچه وی به دستور ناصر الدین شاه دعوت به كار در وزارت انطباعات گردید، لیكن او نپذیرفت و تنها به آن قانع شد كه هر وقت مایل باشد برای اداره انطباعات كه زیر دست محمد حسنخان صنیع الدوله ( همان اعتماد السلطنه ) كتابت كند و اجرت آن را بگیرد. اعتماد السلطنه خود در كتاب ‹‹ المآثر و الآثار›› در احوال میرزا رضا چنین می نویسد: «« هنوز از دیوان اعلی راتبه نخواسته و جرایة نگرفته است و برگ و ساز مماش همی از اجرت كتابت می كند و به هنر بازو و حاصل سرپنجه خویشتن روزگار می گذراند. »    میرزا رضا كلهر پس از رسیدن مرحله استادی و تبحردرخط نستعلیق ، تعلیم خط را آغاز نمود . از جمله جاهایی كه وی در آنجا به كار تدریس پرداخت نزد ناصرالدین شاه قاجار بود   مراکزی که فرد از بانیان آن به شمار می آید . وسرانجام در سال 1310 ه، ق. بر اثر بیماری وبا درگذشت.

روحش شاد

 

 





.: Weblog Themes By Pichak :.